Glaucoom is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van onomkeerbare blindheid. Effectieve diagnostiek en behandeling zijn afhankelijk van het vroegtijdig detecteren van functionele veranderingen en van inzicht in hoe gezichtsvelddefecten het dagelijks functioneren beïnvloeden. Mijn onderzoek richt zich op de vraag hoe oogbewegingen en reactietijden kunnen worden gebruikt om visuele functie te karakteriseren en nieuwe inzichten te verkrijgen in de relatie tussen retinale structuur, visuele verwerking en gedrag.

Een belangrijk doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van objectieve en gedragsmatige methoden om visuele functie te meten. In tegenstelling tot traditionele klinische tests, die voornamelijk beoordelen of een stimulus wordt waargenomen, brengen oogbewegingsgebaseerde methoden in kaart hoe snel sensorische informatie wordt omgezet in actie. Dit biedt een aanvullend perspectief op visuele functie en kan aspecten van visuele verwerking blootleggen die met conventionele metingen moeilijk zichtbaar zijn.

Het huidige onderzoek omvat drie nauw met elkaar verbonden thema’s:

Het meten van visuele functie via natuurlijk gedrag

Wij ontwikkelen en evalueren oogbewegingsgebaseerde methoden die gebruikmaken van saccadische reactietijden en kijkgedrag als kwantitatieve maten voor visuele functie. Door te onderzoeken hoe visuele informatie wordt omgezet in doelgericht gedrag, streven we ernaar gevoelige gedragsmatige markers van visuele prestaties en sensorische beperkingen te ontwikkelen.

Structuur en functie met elkaar verbinden

Visuele beperkingen ontstaan uiteindelijk door veranderingen in het zenuwstelsel. Door gedragsmetingen te combineren met retinale beeldvorming onderzoeken wij hoe veranderingen in de structuur van het netvlies samenhangen met visuele prestaties. Inzicht in deze relatie is essentieel voor een betere beoordeling en interpretatie van sensorische beperkingen.

Binoculair zien en functionele adaptatie

Mensen nemen de wereld normaal gesproken waar met beide ogen tegelijkertijd, terwijl de meeste klinische beoordelingen nog steeds monoculair plaatsvinden. Wij bestuderen hoe visuele informatie uit beide ogen wordt gecombineerd en hoe binoculaire verwerking wordt beïnvloed wanneer de visuele functie tussen beide ogen verschilt. Deze onderzoeken dragen bij aan het begrip van hoe mensen zich aanpassen aan sensorische beperkingen en functioneel kunnen blijven functioneren in het dagelijks leven.

Team en Samenwerkingen

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met klinische en academische partners.

Het onderzoeksprogramma omvat het promotieonderzoek van Ashwini V.R. Chanakya, dat zich richtte op eye movement perimetry, reactietijdanalyse, structuur-functierelaties en binoculaire visuele verwerking bij glaucoom.

Het huidige onderzoek van Suzanna M. L. Janssens richt zich op de ontwikkeling van experimentele methoden waarmee gezichtsvelddefecten en sensorische beperkingen onder sterk gecontroleerde laboratoriumomstandigheden kunnen worden onderzocht. Met behulp van reversibele retinale desensitisatie ontwikkelt zij gedragsmatige modellen van visuele beperkingen bij gezonde proefpersonen. Deze benadering biedt een efficiënt platform voor de ontwikkeling en evaluatie van nieuwe methoden voor het meten van visuele functie en oogbewegingsgebaseerde diagnostiek.

Een belangrijke internationale samenwerking is die met Dr. Ronnie George en collega's van de Medical Research Foundation, Sankara Nethralaya in Chennai, India. Deze samenwerking brengt expertise samen op het gebied van glaucoom, klinische oogheelkunde en visuele neurowetenschappen.

Het onderzoeksprogramma wordt verder versterkt door samenwerkingen met clinici (Dr. Gijs Thepass, Oogziekenhuis Rotterdam), ingenieurs (Dr. Daan Pool, TU Delft), industriële partners (PurpleGaze, OptiekTOM) en het publiek-private consortium SMART-EMP, dat zich richt op het vertalen van fundamentele wetenschappelijke inzichten naar praktische hulpmiddelen voor het meten van visuele functie.

Ondersteund door

Stichting Lijf en Leven (74_P.Bremen EMC) & EMC Starting Grant & LSH PPS WorkTech (PPS-WT25-02)